ขับเคลื่อนธุรกิจที่เคารพสิทธิมนุษยชน มุ่งพัฒนากลไกรับเรื่องร้องเรียนและการคุ้มครองสิทธิแรงงานข้ามชาติในจังหวัดเชียงใหม่

…

This post is also available in: English

เมื่อวันที่ 19 พฤศจิกายน 2569 มูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนและการพัฒนา (Human Rights and Development Foundation: HRDF) ได้จัดการประชุมเชิงปฏิบัติการผู้มีส่วนได้ส่วนเสียเพื่อขับเคลื่อนการดำเนินธุรกิจที่เคารพสิทธิมนุษยชน ตลอดจนการพัฒนากลไกรับเรื่องร้องเรียนและการคุ้มครองสิทธิแรงงานข้ามชาติ ณ ห้องสุวรรณนภา 1 โรงแรมเดอะ แกรนด์ ชัยพฤกษ์ นิมมาน จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน เครือข่ายแรงงาน องค์กรภาคประชาสังคม และองค์กรชุมชน เข้าร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและข้อเสนอแนะ

การประชุมเริ่มต้นด้วยการกล่าวเปิดและชี้แจงวัตถุประสงค์โดย คุณนันทวุฒิ แหบคงเหล็ก จาก HRDF ก่อนเข้าสู่การนำเสนอประเด็นด้านการส่งเสริมธุรกิจกับสิทธิมนุษยชน (Business and Human Rights: BHR) และการตรวจสอบสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน (Human Rights Due Diligence: HRDD) ผ่านเสียงสะท้อนของแรงงานข้ามชาติในจังหวัดเชียงใหม่ โดย ผู้ช่วยศาสตราจารย์ เสาวณีย์ แก้วจุลกาญจน์ พร้อมนำเสนอการทดลองใช้เครื่องมือ Labor Voice HRDD Risk Assessment Tool เพื่อประกอบการประเมินความเสี่ยงด้านสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้องกับแรงงาน

ต่อมา ได้มีการนำเสนอและแลกเปลี่ยนข้อเสนอแนะต่อชุดเครื่องมือ LABOR VOICE HRDD WORKSHOP โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ เสาวณีย์ แก้วจุลกาญจน์ และคุณนันทวุฒิ แหบคงเหล็ก เพื่อพัฒนาแนวทางการนำเสียงของแรงงานมาใช้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการประเมินความเสี่ยงและการตรวจสอบสิทธิมนุษยชนในภาคธุรกิจ

สิทธิมนุษยชนในที่ทำงานเป็นเรื่องของทุกคน

ภายในงานยังมีเวทีเสวนาหัวข้อ “สิทธิมนุษยชนในที่ทำงานเป็นเรื่องของทุกคน จากความเสี่ยงและการคุกคามสู่ความร่วมมือในการสร้างสถานที่ทำงานที่เคารพสิทธิ” เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับความเสี่ยงและการละเมิดสิทธิในสถานที่ทำงาน ตลอดจนบทบาทของภาคส่วนต่าง ๆ ในการส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิแรงงาน โดยมีผู้ร่วมเสวนา ได้แก่
– ผู้ช่วยศาสตราจารย์ เสาวณีย์ แก้วจุลกาญจน์
– คุณศุภลักษณ์ บำรุงกิจ เครือข่ายแรงงานภาคเหนือ
– คุณธัญญกาญจน์ แดงสุภา กรมคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพ กระทรวงยุติธรรม
– คุณนันทวุฒิ แหบคงเหล็ก มูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนและการพัฒนา

ดำเนินรายการโดย คุณเพ็ญพิชชา จรรย์โกมล

การพัฒนากลไกรับเรื่องร้องเรียนและการเชื่อมโยงความร่วมมือในระดับพื้นที่

ในช่วงบ่าย ผู้เข้าร่วมได้ร่วมกิจกรรมระดมความคิดเห็นกลุ่มย่อย โดยจัดกลุ่มแบบคละภาคส่วน ทั้งหน่วยงานภาครัฐ ภาคเอกชน องค์กรภาคประชาสังคม (CSOs) และองค์กรชุมชน (CBOs) เพื่อแลกเปลี่ยนและออกแบบแนวทางปฏิบัติใน 4 ประเด็นสำคัญ ได้แก่

1. การพัฒนาช่องทางรับเรื่องร้องเรียนและการส่งต่อกรณี (Referral Pathway)** เพื่อเสริมสร้างความเชื่อมโยงในการรับเรื่องและประสานความช่วยเหลือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
2. การขยายความร่วมมือระหว่างภาครัฐและองค์กรชุมชน (CBOs)** เพื่อสนับสนุนการเข้าถึงบริการและความช่วยเหลือเชิงรุก
3. การส่งเสริมการตรวจสอบสิทธิมนุษยชนอย่างรอบด้าน (HRDD)** สำหรับผู้ประกอบการในพื้นที่ เพื่อสนับสนุนการป้องกันและจัดการความเสี่ยงด้านสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวข้องกับการดำเนินธุรกิจ
4. การเชื่อมโยงทรัพยากร (Resource Matching)** เพื่อระบุความต้องการการสนับสนุนจากภาคประชาสังคม รวมถึงข้อจำกัดและอุปสรรคในการดำเนินงาน

กิจกรรมดังกล่าวดำเนินรายการโดย คุณศุกาญจน์ตา สุขไผ่ตา และ คุณเพ็ญพิชชา จรรย์โกมล

จากนั้น เป็นช่วงสรุปช่องว่างและจุดเชื่อมต่อการทำงานระหว่างภาครัฐและองค์กรชุมชน โดย รองศาสตราจารย์ ดร.ดรุณี ไพศาลพาณิชย์กุล คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และ คุณกรกนก วัฒนภูมิ ที่ปรึกษากฎหมายลุ่มน้ำโขง จาก EarthRights International เพื่อสะท้อนประเด็นสำคัญและแนวทางเชื่อมโยงความร่วมมือระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการพัฒนากลไกรับเรื่องร้องเรียนและการคุ้มครองสิทธิแรงงานข้ามชาติ

การประชุมปิดลงโดย คุณนุชนลิน ลีระสันธนะ จาก Lighthouse Partnerships

การขับเคลื่อนธุรกิจที่เคารพสิทธิมนุษยชนจำเป็นต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ตั้งแต่การป้องกันความเสี่ยงด้านสิทธิมนุษยชนในกระบวนการดำเนินธุรกิจ การเปิดพื้นที่ให้แรงงานสามารถสะท้อนปัญหาและเข้าถึงกลไกร้องเรียน ไปจนถึงการประสานงานระหว่างหน่วยงานเพื่อให้เกิดการคุ้มครองสิทธิและการเข้าถึงความช่วยเหลืออย่างเหมาะสม การพัฒนากลไกเหล่านี้จึงเป็นส่วนสำคัญในการส่งเสริมให้หลักการธุรกิจกับสิทธิมนุษยชนเกิดผลในทางปฏิบัติ โดยคำนึงถึงสิทธิและศักดิ์ศรีของแรงงานทุกคน